Tuesday, 14 June 2016

മുസ്രീസിലൂടെ - വായനാനുഭവം

നിരക്ഷരന്‍ എന്ന പേര് ആദ്യമായി കേട്ടപ്പോള്‍ കൌതുകം തോന്നി. ആളെക്കുറിച്ച് കൂടുതല്‍ അറിയാന്‍ ശ്രമിച്ചപ്പോള്‍ മനോജ്‌ എന്നാണ് പേരെന്നും സാമൂഹികം, സാഹിത്യം  എന്നിങ്ങനെ ഒരുപാടു മേഖലകളില്‍ സജീവമായി ഇടപെടുന്ന ഒരാളാണെന്നും മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞു. പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ ബ്ലോഗ്‌ വായിച്ച് ഓരോ കാര്യങ്ങളിലുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തമായ കാഴ്ച്ചപ്പാടുകളെക്കുറിച്ച് അറിയാന്‍ ശ്രമിച്ചു. മിക്കവാറും എല്ലാവരും നമുക്കു ചുറ്റും നടക്കുന്ന പല വിഷയങ്ങളും കണ്ടില്ലെന്നു നടിച്ചപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം തന്‍റെ അഭിപ്രായം തുറന്നു പറയുന്നതില്‍ ഒട്ടും ശങ്കിച്ചിരുന്നില്ല.

കുറച്ചു കാലം മുന്‍പ് ഒരു ബ്ലോഗ്‌ മീറ്റില്‍ വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടപ്പോള്‍ അല്പം ശങ്കയോടെയാണ് പരിചയപ്പെടാന്‍ ചെന്നത്. വല്ലപ്പോഴും വല്ലതുമൊക്കെ കുത്തിക്കുറിക്കും എന്നത് കൊണ്ട് ഒരു ബ്ലോഗര്‍ എന്ന വിശേഷണമുണ്ട് എന്നല്ലാതെ എനിക്ക് പറയാന്‍ വേറെ ഒന്നും ഇല്ലായിരുന്നു. അന്ന് ഏറെ ഹൃദ്യമായി ചിരപരിചിതനെ പോലെ എന്നോട് സംസാരിച്ച മനോജേട്ടനെ പിന്നീട് രണ്ടുമൂന്നു തവണ കാണുകയുണ്ടായി. അത്തരമൊരു കൂടിക്കാഴ്ച്ചയിലാണ് പുസ്തകം ഇറക്കുന്നുണ്ടെന്നും വിചാരിച്ചതിനേക്കാള്‍ സമയം എടുത്തു എന്നുമൊക്കെ പറഞ്ഞത്. വീഡിയോ ഒക്കെ ഉള്ളതിനാലാണ് സമയമെടുക്കുന്നത് എന്ന് പറഞ്ഞെങ്കിലും അന്ന് എനിക്ക് അത് മുഴുവനായും മനസ്സിലായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് സത്യം.

ഫേസ്ബുക്കില്‍ മുഴുവനും നിറഞ്ഞു നിന്ന വിഭാഗീയതയും നിഷേധാത്മക സമീപനവും കണ്ട് മനസ്സുമടുത്ത് അതില്‍ നിന്നൊക്കെ കുറച്ചു കാലം മാറി നിന്നു. ആയിടയ്ക്കാണ് മനോജേട്ടന്റെ പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. അതിനാല്‍ അതിനെക്കുറിച്ച് കുറെ വൈകിയാണ് ഞാന്‍ അറിഞ്ഞതും. അറിഞ്ഞപ്പോള്‍ മനോജേട്ടന്റെ കയ്യൊപ്പോടെ പുസ്തകത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും പുസ്തകം വാങ്ങുന്നതിനു വേണ്ട നടപടികള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. എനിക്കുള്ള പുസ്തകം ഒപ്പിട്ട് അത് എനിക്കെത്തിക്കാന്‍ വേണ്ട ഏര്‍പ്പാടുകളും അദ്ദേഹം ചെയ്തു തന്നു.




പുസ്തകം കയ്യില്‍ കിട്ടിയപ്പോഴാണ് അന്ന് മനോജേട്ടന്‍ പറഞ്ഞ 'വീഡിയോ' കഥ എനിക്ക് പിടികിട്ടിയത്‌. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ 'ഓഗ്മെന്റഡ് റിയാലിറ്റി' പുസ്തകം എന്ന വിശേഷണത്തിന്റെ പൊരുള്‍ അപ്പോഴാണ്‌ മനസ്സിലായത് എന്നര്‍ത്ഥം.

മുസ്രീസിനെക്കുറിച്ച് എന്റെ വളരെ പരിമിതമായ അറിവ്  അത് ഇപ്പോഴത്തെ കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ ആണ് എന്നത് മാത്രമായിരുന്നു. അതും ജോലിസംബന്ധമായി എഴുതിയ ലേഖനങ്ങളിലെവിടെയോ അതെക്കുറിച്ച് പരാമര്‍ശിക്കേണ്ടി വന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം കിട്ടിയ അറിവ്. സ്കൂളില്‍ വച്ചു പഠിച്ച ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകളില്‍ ഇതെല്ലാമുണ്ടായിരുന്നുവോ എന്നോര്‍മ്മയില്ല. എന്തായാലും ഈ അടുത്ത കാലത്തായി ചരിത്രത്തെ കുറേക്കൂടി വ്യത്യസ്തമായി നോക്കിക്കാണാന്‍ തുടങ്ങിയതോടെയാണ് അതിന്റെ മനോഹാരിത മനസ്സിലായി തുടങ്ങിയത്.

'മുസ്രീസിലൂടെ' ഒരു യാത്രയാണ് - നമ്മുടെ പഴയകാലത്തിലേക്കും ചരിത്രത്തിലേക്കും ഒരു യാത്ര. കാലാകാലമായി നമുക്ക് ചുറ്റും നിലനിന്ന്‍ നമ്മോട് നിശബ്ദമായ് സംവദിച്ച ചരിത്രത്തിലേക്ക് ഒരു തീര്‍ഥയാത്ര. അത് ആ പ്രദേശത്തെയും ചരിത്രത്തെയും സാകൂതം വീക്ഷിക്കുകയും നിരീക്ഷിക്കയും ചെയ്യുന്ന ഒരാളുടെ ഒപ്പമാകുമ്പോള്‍ യാത്രയ്ക്ക് സ്വയമറിയാതെ ഒരു മനോഹാരിത കൈവരുന്നു.

കൊടുങ്ങല്ലൂര്‍ ഭഗവതി ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പില്‍ നിന്നു തുടങ്ങി പള്ളിപ്പുറം പള്ളിയുടേയും കോട്ടയുടേയും പരിസരങ്ങളില്‍ യാത്ര അവസാനിക്കുമ്പോള്‍ ചരിത്രത്തിന്‍റെ ഇതുവരെ അറിയാതിരുന്ന പല വിവരങ്ങളും അറിയുന്നു. മുസ്രീസിലൂടെ ഒരു യാത്രാവിവരണമെന്നതിനേക്കാള്‍ ചരിത്രത്തിലേക്ക് തുറന്നു പിടിച്ച വിലമതിക്കാനാവാത്ത ഏടുകളാണെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയുന്നു. കാലത്തിന്‍റെ കൈകളാല്‍ മറച്ചു വെക്കപ്പെട്ട, അജ്ഞതയാല്‍ നാം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്‍റെ ഓര്‍മ്മപ്പെടുത്തല്‍ കൂടിയാണ് ഈ പുസ്തകം!

ഓരോ അദ്ധ്യായത്തിലും വളരെയധികം അറിവുകള്‍ നിറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്നു. കേരള ചരിത്രത്തിലെ അറിയുന്നതും അറിയാത്തതുമായ വിവരങ്ങളും കഥകളും. കേട്ടറിവുള്ള സ്ഥലങ്ങളും ആളുകളും മാത്രമല്ല ഇതുവരെ കേട്ടിട്ടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളും 'മുസ്രീസിലൂടെ'യുള്ള യാത്രയില്‍ നമുക്ക് അനുഭവവേദ്യമാകുന്നു. ഓരോന്നിനെക്കുറിച്ചും എടുത്തു പറയാന്‍ മുതിരുന്നില്ല. അത് സ്വയം വായിച്ചറിയുക തന്നെ വേണം.

പുസ്തക വായനയില്‍ ആകമാനം അനുഭവവേദ്യമായത് ലേഖകന്‍റെ നിഷ്പക്ഷതയാണ്. ഹൃദയത്തോട് തൊട്ടടുത്ത് നില്‍ക്കുന്ന ഒരു വിഷയത്തെപ്പറ്റി ഇത്തരത്തില്‍ ഒരു ചിത്രം വരച്ചു കാട്ടാന്‍ ചുരുക്കം ചിലര്‍ക്കേ കഴിയൂ. നിരക്ഷരന്‍ എന്ന എഴുത്തുകാരന്‍ അതില്‍ വിജയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പറയാതെ വയ്യ! ചരിത്രാഖ്യായികയില്‍ സ്വന്തം തോന്നലുകളും വികാരങ്ങളും കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്ത് വര്‍ണ്ണാഭമായ ഒരു ചിത്രം വരയ്ക്കാന്‍ മുതിരാതെ ഉള്ളത് ഉള്ള പോലെ വരച്ചു കാട്ടിയത് പ്രശംസനീയം തന്നെ. താമരയിലയിലെ വെള്ളത്തുള്ളിയെയാണ് ഓര്‍മ്മ വന്നത് - ഇലയിലാണെങ്കിലും ഇലയില്‍ അല്ലാത്ത വെള്ളത്തുള്ളി.

ഓഗ്മെന്റഡ് റിയാലിറ്റിയെ പറ്റി രണ്ടു വാക്ക് പറയാതിരുന്നാല്‍ ഈ കുറിപ്പ് പൂര്‍ണ്ണമാവുകയില്ല. ഈ പുസ്തകത്തിന് അത്തരമൊരു സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ആവശ്യമുണ്ടായിരുന്നോ എന്നു ചോദിച്ചാല്‍ ഇല്ല എന്ന് തന്നെയാണ് എന്റെ ഉത്തരം. അതില്ലാതെ തന്നെ പുസ്തകം പൂര്‍ണ്ണമാണ് എന്നാണ് എനിക്ക് തോന്നിയത്. എന്നിരുന്നാലും ഇത്തരമൊരു ചരിത്രാഖ്യായികയില്‍ ഈ സാങ്കേതിക വിദ്യ കൊണ്ടുവന്നതു മൂലം ഇതില്‍ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളും മറ്റും ഒട്ടും വിഷമമില്ലാതെ തന്നെ കാണാന്‍ സാധിച്ചു. പലപ്പോഴും ആ ചിത്രങ്ങളും വീഡിയോകളും വായനയുടെ തുടര്‍ച്ചയെ നഷ്ടപ്പെടുത്തി എന്നത്  സത്യമാണെങ്കില്‍ കൂടി... ഗൂഗിളില്‍ പോയി തപ്പാതെ തന്നെ വിവരങ്ങള്‍ വിരല്‍ത്തുമ്പില്‍ ലഭിച്ചു എന്നത് തീര്‍ച്ചയായും നല്ല കാര്യം തന്നെ. ഇതിനു പിന്നില്‍ പ്രവര്‍ത്തിച്ചവരുടെ അദ്ധ്വാനത്തിനും കഴിവിനും ഒരു വലിയ സല്യൂട്ട്!

ചിലപ്പോഴെങ്കിലും ചിത്രങ്ങളും മറ്റും ഡൌണ്‍ലോഡ് ആവാന്‍ ഒരുപാട് സമയമെടുത്തു. ഒന്നുരണ്ടു തവണയെങ്കിലും അവ ഡൌണ്‍ലോഡ് ആവാത്തതിനാല്‍ ഞാന്‍ ആ പരിശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഓര്‍മ്മ. വീഡിയോകള്‍ വെറുതേ കാണിച്ചു പോകുന്നതിനു പകരം വിവരണം കൂടിയുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കില്‍ നന്നായേനെ എന്നും തോന്നി. എങ്കില്‍ അവയെല്ലാം കോര്‍ത്തിണക്കി ഒരു നല്ല ഡോകുമെന്ററി കൂടി ആക്കാമായിരുന്നു. അത് മുസ്രീസ് ഹെറിറ്റേജ് പ്രൊജെക്റ്റ് പോലെയുള്ളവയ്ക്ക് ഒരു മുതല്‍ക്കൂട്ടായി മാറിയേക്കാം. (ഇപ്പോഴത്തെ രീതിയില്‍ ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്തിനു പിന്നിലുള്ള അദ്ധ്വാനത്തെ ഒട്ടും കുറച്ചു കാണുകയല്ല എന്ന് പ്രത്യേകം പറയട്ടെ!) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഓഗ്മെന്റഡ് റിയാലിറ്റി പുസ്തകം എന്ന നിലയില്‍ അഭിനന്ദനീയമായ പുസ്തകം തന്നെയാണ് മുസ്രീസിലൂടെ.

മറ്റൊരു അഭിപ്രായമുള്ളത് പുസ്തകത്തില്‍ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഹെറിറ്റേജ് മാപ്പിനെക്കുറിച്ചാണ്. അത് പുസ്തകത്തിന്‍റെ നടുപ്പേജില്‍ അല്പം കൂടി വലുതായി കൊടുത്തിരുന്നെങ്കില്‍ നന്നായിരുന്നു എന്ന് തോന്നി.

പുസ്തകത്തിന്‍റെ കെട്ടും മട്ടും നന്ന്. ലേ ഔട്ടും ഫോട്ടോകളും മികച്ചവ തന്നെ. അക്ഷരങ്ങളുടെ അനായാസമായ വായനയ്ക്കുതകുന്ന വലുപ്പത്തിലാണ്.



ഈ പുസ്തകത്തിനു ഞാന്‍ കണ്ട വേറൊരു പ്രത്യേകത ഇത് ആദ്യം മുതല്‍ അവസാനം വരെ എന്ന ക്രമത്തില്‍ വായിക്കണം എന്നില്ല. ഓരോ അദ്ധ്യായത്തിനും അതിന്റെതായ നിലനില്‍പ്പുണ്ട്. ഏത് അദ്ധ്യായം വായിച്ചാലും വായനാസുഖം ഒട്ടും കുറയുന്നില്ല. ലേഖകന്‍റെ ഭാഷ ഒരേസമയം ലളിതവും ശക്തവുമാണ്. മലയാളമറിയുന്ന ആര്‍ക്കും എളുപ്പത്തില്‍ വായിച്ചു പോകാവുന്ന ശൈലി. ഈ ലാളിത്യം ചരിത്രത്തെ നമ്മിലേക്ക് കൂടുതല്‍ അടുപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ് സത്യം. മുന്‍പ് വായിച്ചിട്ടുള്ള ചില ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങളെപ്പോലെ 'മുസ്രീസിലൂടെ' നമ്മെ മടുപ്പിക്കാത്തതും അത് കൊണ്ടു തന്നെ.

മുസ്രീസിലൂടെ ഒരാവര്‍ത്തി വായിച്ച് മാറ്റിവെക്കേണ്ട ഒരു പുസ്തകമല്ല. ഒരു റഫറന്‍സ് ഗ്രന്ഥമായി കൂടെ കൊണ്ടു നടക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. ചരിത്രത്തെയും ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളെയും അത്രയ്ക്കൊന്നും വിലകല്പിക്കാത്ത നമ്മുടെ കണ്ണ് തുറപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുസ്തകം തന്നെയാണിത്. ഇതു വായിച്ചവരാരും വെറുമൊരു കാഴ്ചക്കാരനായി മുസ്രീസിനെ കാണില്ല എന്നത് ഉറപ്പാണ്. ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടുകളില്‍ മറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന മണ്‍പാത്രങ്ങളും കല്ലുകളും അവര്‍ക്ക് കാണാന്‍ കഴിയും. ചരിത്രം ഒരു ബോറന്‍ വിഷയമല്ലെന്നും അതില്‍നിന്നും ഏറെ പഠിക്കാനുണ്ടെന്നും അവര്‍ തിരിച്ചറിയും. അന്നേരം അവര്‍ നന്ദിയോടെ സ്മരിക്കും - മുസ്രീസിലൂടെ ഒരു യാത്രയ്ക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടു നിരക്ഷരനെ... ഒരു എഴുത്തുകാരന് ഇതില്‍ പരം വിജയമുണ്ടോ?


മെന്റര്‍ ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ പുസ്തകത്തിന് 550 രൂപയാണ് വില. പതിവില്‍ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി പ്രധാനപ്പെട്ട പുസ്തക കടകളിലൊന്നും ഇത് ലഭിച്ചെന്നു വരില്ല. പുസ്തകം വേണ്ടവര്‍ക്ക് മെന്റര്‍ ബുക്സില്‍ നിന്നും വി പി പി ആയി പുസ്തകം വാങ്ങാവുന്നതാണ്.

അഡ്രസ്സും ഫോൺ നമ്പറും അയച്ചു കൊടുക്കുക. അല്ലെങ്കിൽ മെന്ററിന്റെ ബാങ്കിൽ പണമടച്ചും വരുത്താം.
Mentor Publishing House,
Federal Bank,
Trissur Main Branch,
A/C # 10140200014878,
IFSC – FDRL0001014








Saturday, 11 June 2016

വിട പറയാത്ത ഓര്‍മ്മകള്‍

ചിലയാളുകള്‍ വിട പറഞ്ഞു പോയാലും അവരുടെ ഓര്‍മ്മകള്‍ നമ്മോടു കൂടെയുണ്ടായിരിക്കും. അവര്‍ അകാലത്തില്‍ പോയി എന്നറിഞ്ഞപ്പോള്‍ എനിക്ക് വലിയ ആശ്ചര്യമോ വേദനയോ തോന്നിയില്ല എന്നതാണ് സത്യം. അവരുടെ ആരോഗ്യസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചുള്ള വാര്‍ത്തകള്‍ ഒന്നും തന്നെ ആശയ്ക്ക് വക നല്‍കിയിരുന്നില്ല എന്നതു കൊണ്ടാവാം അങ്ങനെ ഒരു പ്രതികരണം. എന്നിരുന്നാലും കുറച്ചു കാലം മുന്‍പ് അവരുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടയാളുകളോട് 'ഏയ്‌ കുഴപ്പമൊന്നും ഉണ്ടാവില്ല; എല്ലാം ശരിയാവും' എന്ന പൊള്ള വാക്കുകള്‍ പറയാന്‍ ഞാന്‍ മടിച്ചില്ല.

ഏറെ ദിവസത്തെ ആശുപത്രി വാസത്തിനു ശേഷം അവര്‍ മരിച്ച വിവരം അറിഞ്ഞപ്പോള്‍ ഒരു നിസ്സംഗതയാണ് ആദ്യം തോന്നിയത് - എല്ലാം വരുത്തി വെച്ചതല്ലേ? ഒരളവു വരെ സ്വയം വരുത്തിവെച്ച മരണം! അതില്‍ പരിതപിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്? ആര്‍ക്ക് വേണ്ടിയാണ്? അറിയില്ല. അവര്‍ക്ക് ചുറ്റുമുള്ളവര്‍ക്കും ഒരു തരം വേദനിപ്പിക്കുന്ന ശ്വാസംമുട്ടലില്‍ നിന്നുള്ള രക്ഷയായിരിക്കാം ഈ മരണം - അറിയില്ല. അല്ലെങ്കിലും അതെക്കുറിച്ചൊക്കെ അഭിപ്രായം പറയാന്‍ ഞാനാര്???

നിര്‍വികാരതയോടെയാണ് ആ മരണ വാര്‍ത്ത ശ്രവിച്ചതെങ്കിലും ഇപ്പോള്‍, ആഴ്ചകളും മാസങ്ങളും കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍,  എന്റെ മനസ്സിലേക്ക് ഓര്‍മകളുടെ വേലിയേറ്റമാണ്. മരണ ശേഷമാണോ മനുഷ്യര്‍ മറ്റുള്ളവരെ കൂടുതല്‍ ഓര്‍മ്മിക്കുക? ആണെന്ന് തോന്നുന്നു. അവരെക്കുറിച്ചുള്ള സമിശ്രമായ ആ ഓര്‍മ്മകള്‍ക്കാകട്ടെ, ഒരു അടുക്കും ചിട്ടയും ഇല്ല. അതിങ്ങനെ തോന്നും പോലെ വന്നും പോയും ഇരുന്നു...

അവരെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുമ്പോള്‍ ആദ്യത്തെ ഓര്‍മയെന്താണ്? സ്നേഹപൂര്‍വ്വം അനിയത്തിക്കുട്ടികള്‍ക്ക് കഥ പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്ന ഒരു മൂത്ത ചേച്ചി... അതേ, ഒരു തരം നിസ്സംഗതയുടെയും ദേഷ്യത്തിന്റെയും കവചം അവര്‍ അണിയുന്നതിനു മുന്‍പ് അവര്‍ക്ക് അങ്ങനെ ഒരു മുഖമുണ്ടായിരുന്നു. എന്‍റെ ആദ്യകാല ഓര്‍മകളിലേക്ക് എത്തി നോക്കിയപ്പോള്‍ അവര്‍ വളരെ തരളിതമായ ഒരു മനസ്സിന്റെ ഉടമയായിരുന്നു എന്നറിയുന്നു... അവര്‍ പറഞ്ഞു തന്നിരുന്ന ഉണ്ണിയുടെയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ഉണ്ടന്റേയും ഉണ്ടിയുടേയുമൊക്കെ കഥകള്‍ ആവോളം ആസ്വദിച്ചു രസിച്ച ഒരു ബാല്യമല്ലേ എന്റേത്?

അന്നും അവര്‍ അവരുടേതായ ഒരു ലോകം തന്‍റെയുള്ളില്‍ സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു. അമ്മയുടെ ലാളനകള്‍ അവരെ യാഥാര്‍ഥ്യത്തില്‍ നിന്നും അകറ്റിയിരുന്നുവോ എന്ന് പലപ്പോഴും സംശയിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. നിഗൂഢമായ മനസ്സും പേറി നടന്ന അവരെ ശരിക്കും മനസ്സിലാക്കാന്‍ ആര്‍ക്കും തന്നെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെന്നും ഇപ്പോള്‍ തോന്നുന്നു.

എന്റെ വിവാഹത്തിനു ശേഷം വല്ലപ്പോഴുമൊക്കെയേ അവരെ കണ്ടിരുന്നുള്ളൂ. കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞ് അവരെ കണ്ടപ്പോള്‍ തോന്നിയത് കാലം അവരെ വേറെ ഒരാളാക്കി തീര്‍ത്തു എന്നതാണ് - ഇനിയിപ്പോള്‍ അതിന്റെ കാരണങ്ങള്‍ ചികഞ്ഞിട്ട്‌ എന്ത് കാര്യം? അവരുടെ ലോകം എന്നും ഒരു സങ്കല്പലോകമായിരുന്നു എന്ന് തോന്നുന്നു. അവിടുത്തെ ശരിയും തെറ്റും നിര്‍വചിക്കാന്‍ ഞാന്‍ ആളല്ല. പലതും മറിച്ചായിരുന്നെങ്കില്‍ ഇന്ന്‍ ഇതെഴുതേണ്ടി വരില്ലായിരുന്നു. പറഞ്ഞിട്ടെന്ത് കാര്യം?

കഥ പറഞ്ഞു തന്നിരുന്ന, കണ്ടാല്‍ അധികമൊന്നും  മിണ്ടിയില്ലെങ്കിലും തീര്‍ച്ചയായും ഒരു ചിരി സമ്മാനിക്കുമായിരുന്ന, ഇടക്കെങ്കിലും സുഖവിവരങ്ങള്‍ തിരക്കുമായിരുന്ന ഒരാളില്‍ നിന്നും അവര്‍ ഇങ്ങനെ മാറിപ്പോകണമായിരുന്നുവോ? ഒടുവില്‍ എപ്പോഴോ കണ്ടപ്പോള്‍ വര്‍ത്തമാനകാലവുമായി ഒരു ബന്ധവുമില്ലാത്ത ചില ചോദ്യങ്ങള്‍ അവര്‍ ചോദിച്ചത് ഉള്ളില്‍ ഒരു നീറ്റല്‍ പോലെ ഇന്നും എരിഞ്ഞു കിടക്കുന്നു - ഇന്നും അതേക്കുറിച്ചാലോചിക്കുമ്പോള്‍ അറിയുന്നു, ആ ചോദ്യങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിച്ച ഞെട്ടലിന്റെ അലകള്‍ ഇതുവരെ അടങ്ങിയിട്ടില്ല എന്ന്!

തിരിഞ്ഞു നോക്കുമ്പോള്‍ അറിയുന്നുണ്ട് - ആര്‍ക്കും പ്രത്യേകിച്ചൊന്നും  ചെയ്യാന്‍ കഴിയില്ലായിരുന്നു - അല്ലെങ്കില്‍ ചെയ്യേണ്ട സമയത്ത് അത് ചെയ്യാനുള്ള ധൈര്യമോ അറിവോ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലായിരിക്കാം... ഏത് ബന്ധങ്ങളിലും പാലിക്കപ്പെടേണ്ട ചില അതിര്‍ വരമ്പുകള്‍ അവര്‍ക്കും ഞങ്ങള്‍ക്കും ഇടയില്‍ അദൃശ്യമായ, എന്നാല്‍ ശക്തമായ പ്രതിരോധം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നിരിക്കണം. ഒരു പക്ഷേ, അവര്‍ക്കും ആരോടും തന്റെ മനസ്സുതുറക്കാന്‍ കഴിയാതെ പോയിരിക്കണം.

എന്തായാലും ആ ഇതളും ജീവിത്തില്‍ നിന്ന് കൊഴിഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു - മെലിഞ്ഞ ശരീരവും പ്രത്യേകതയുള്ള ശബ്ദവും അവര്‍ക്ക് മാത്രം നല്‍കാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരു തരം ചിരിയും കുറെ കഥകള്‍ കൊണ്ട് സമ്പുഷ്ടമാക്കിയ ബാല്യവും ഓര്‍മ്മയില്‍ സൂക്ഷിക്കാന്‍ തന്ന് അവര്‍ യാത്രയായി - എന്നും അവരോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരു തരം വാശിയുടെ പിന്‍ബലത്തില്‍... ബാക്കി വെക്കാന്‍ ഏറെയൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അകലെയുള്ള ഒരു ലോകത്ത് തന്റെ അമ്മയുടെ അരികിലിരുന്ന് അവര്‍ ചിരിക്കുന്നുണ്ടാവാം - തന്‍റെ വാശി തന്നെ ജയിച്ചു എന്നര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഒരു ഗൂഢമന്ദഹാസം ആ മുഖത്ത് എനിക്ക് കാണാം... അവിടെയെങ്കിലും അവര്‍ക്ക് സ്വസ്ഥത ലഭിക്കട്ടെ എന്നാശിക്കുന്നു!


Thursday, 10 December 2015

ഓര്‍മകളില്‍ ഒരു പെന്‍സില്‍ ബോക്സ്‌

പണ്ട് - അത്ര പണ്ടുപണ്ടൊന്നുമല്ലട്ടോ, ഒരു പത്തിരുപത്തെട്ടു കൊല്ലം മുന്‍പ് - സ്കൂളില്‍ പഠിക്കുന്ന കാലം... സ്കൂളില്‍ പല കുട്ടികളും ഗള്‍ഫിലുള്ള ബന്ധുക്കള്‍ കൊണ്ടു വന്ന സാധനങ്ങള്‍ പ്രദര്‍ശിപ്പിക്കുന്ന കാലം. ഫെബെര്‍ കാസ്റ്റിലിന്റെ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള പെന്‍സില്‍, ഇരുപത്തിനാലോളം കളറുകള്‍ ഉള്ള ക്രയോണ്‍സിന്‍റെ പെട്ടി, മൂട്ടില്‍ റബ്ബറുള്ള പെന്‍സില്‍, പെന്‍സില്‍ കൂര്‍പ്പിക്കുമ്പോള്‍ അതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങള്‍ പുറത്ത് വീഴാതിരിക്കാന്‍ അടപ്പുള്ള പെന്‍സില്‍ ഷാര്‍പ്ണര്‍, ഒരറ്റത്ത് റബ്ബറും (ഇറേസര്‍) മറ്റേ അറ്റത്ത് മായ്ക്കുമ്പോള്‍ ഉണ്ടാവുന്ന പൊടി തട്ടിക്കളയാനുള്ള ചെറിയ ബ്രഷുമുള്ള റബ്ബര്‍, കാന്തിക ശക്തിയാല്‍ അടയുന്ന അടപ്പുള്ള, രണ്ടു ഭാഗവും തുറക്കാവുന്ന  പെന്‍സില്‍ ബോക്സ് എന്നിങ്ങനെ കൌതുകകരമായ പല സാമഗ്രികളും ക്ലാസ്സില്‍ മിക്കവാറും പേരുടെ കൈയ്യില്‍ കണ്ടിരുന്ന കാലം. ചില മഹാമനസ്കര്‍ അവയെല്ലാം തൊട്ടു നോക്കാനും ചിലപ്പോള്‍ ഉപയോഗിക്കാനും അനുവദിച്ചിരുന്നെങ്കിലും മിക്കപ്പോഴും അവയെല്ലാം ഒരു വിലപ്പെട്ട വസ്തുവിനെപ്പോലെ ഏറെ സൂക്ഷിച്ച് മറ്റാര്‍ക്കും നല്കാതെ വച്ചിരുന്നു. അവരുടെ പത്രാസ് കണ്ടപ്പോള്‍ നമ്മുടെയുള്ളില്‍ എന്തോ ഒരിത്!

അങ്ങനെ വിട്ടാല്‍ പറ്റില്ലല്ലോ... ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിലുമുണ്ടല്ലോ ഒരു ഗള്‍ഫ്കാരന്‍. ഇതൊക്കെ നമുക്കും കിട്ടും എന്ന്‍ മനസ്സിലുറപ്പിച്ചു. ഞങ്ങളുടെ ഏട്ടനോട്‌ - വല്യച്ഛന്റെ മകന്‍ - പറഞ്ഞാല്‍ എനിക്കും ഇതൊക്കെ കിട്ടുമെന്നൊക്കെ കണക്കു കൂട്ടി. പക്ഷേ, കാര്യത്തോടടുത്തപ്പോള്‍ എനിക്കൊരു മടി... എല്ലാ കൊല്ലവും നാട്ടില്‍ വരുമ്പോള്‍ ഒന്നും ആവശ്യപ്പെടാതെ തന്നെ ഉടുപ്പ്, മിഠായി, ഫോറിന്‍ സോപ്പ്, പെര്‍ഫ്യൂം, ക്ലോക്ക്, ടൂ ഇന്‍ വണ്‍ ട്രാന്‍സിസ്ടര്‍ തുടങ്ങി പല പല സാധനങ്ങളും കുടുംബത്തിലെ എല്ലാവര്‍ക്കും കൊണ്ടു വരുന്ന ഏട്ടനോട് ഇതാവശ്യപ്പെടാന്‍ മനസ്സു വന്നില്ല. മൂട്ടില്‍ റബ്ബറുള്ള പെന്‍സിലുകളും ഹീറോ പെന്നുമൊക്കെ ആവശ്യപ്പെടാതെ തന്നെ കൊണ്ടുതന്നിട്ടുള്ള ഏട്ടനോട് പറയാമോ? അര്‍ഹിക്കാത്ത എന്തോ ഒന്ന്‍, തികച്ചും അനാവശ്യമായ ഒന്ന് ആഗ്രഹിക്കുകയാണ് എന്ന്‍ മനസ്സിലാരോ പറയുന്ന പോലെ. തല്‍ക്കാലം അതി മോഹം മനസ്സില്‍ തന്നെ കുഴിച്ചു മൂടാന്‍ തീരുമാനിച്ചു. എന്നാല്‍ ഓരോ ദിവസവും സ്കൂളിലെത്തുമ്പോള്‍ ആ തീരുമാനം ചഞ്ചലപ്പെട്ടു...

അങ്ങനെയിരിക്കേ ഏട്ടന്‍ നാട്ടില്‍ വരാറുള്ള സമയമടുക്കാറായി. ഒരിക്കല്‍ ഏട്ടന്‍ ഫോണ്‍ ചെയ്തപ്പോള്‍ പതിവിനു വിപരീതമായി എന്താ കൊണ്ടു വരേണ്ടത് എന്ന് ചോദിച്ചു. ഓര്‍ക്കാപ്പുറത്തുള്ള ചോദ്യമായതിനാല്‍ അന്തിച്ചു നിന്നതല്ലാതെ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. എന്താണ് വേണ്ടതെന്നു വെച്ചാല്‍ വല്യമ്മയോട് പറഞ്ഞാല്‍ മതി, വല്യമ്മ അത് ഏട്ടനുള്ള കത്തില്‍ എഴുതി അറിയിക്കും എന്ന ധാരണയില്‍ സംസാരം അവസാനിച്ചു. മനസ്സില്‍ വീണ്ടും യുദ്ധം - പറയണോ വേണ്ടയോ... എത്ര ആളുകള്‍ക്ക് എന്തൊക്കെ കൊണ്ടുവരാനുള്ളതാ... അതിനിടയില്‍ ഇതും... വേണ്ട, ഒന്നും പറയണ്ട എന്നു മനസ്സില്‍ തീരുമാനിച്ചു.

എന്നാല്‍ മനസ്സിന്റെ ഉള്ളിലെവിടെയോ ഒരു പെന്‍സില്‍ ബോക്സ്‌ - കാന്തിക ശക്തിയാല്‍ 'ടപ്പ്' എന്ന ചെറു ശബ്ദത്തോടെ അടയുന്ന ഒരു മനോഹരമായ പെന്‍സില്‍ ബോക്സ്‌ - എന്നെ വല്ലാതെ മോഹിപ്പിച്ചു കൊണ്ടേയിരുന്നു... ഒടുവില്‍ ആ പ്രലോഭനത്തില്‍ വീണ്, വല്യമ്മയോടു പറഞ്ഞു - 'ഏട്ടന്‍ വരുമ്പോള്‍ ഒരു പെന്‍സില്‍ ബോക്സ് കൊണ്ടത്തരാന്‍ എഴുതുമോ?'. 'അതിനെന്താ ആവാമല്ലോ' എന്ന്‍ വല്യമ്മയും. അതനുസരിച്ച് ഏട്ടനുള്ള പതിവു കത്തില്‍ എന്റെ ചെറിയ 'വലിയ' ആവശ്യവും  ഉള്‍പ്പെടുത്തി... കാത്തിരിപ്പിന്റെ നാളുകള്‍ ഉള്ളില്‍ ആകാംക്ഷയുടേയും പ്രതീക്ഷയുടെയും അലകള്‍ ഉയര്‍ത്തി. ഒടുവില്‍ ആ ദിവസവും എത്തി. ഏട്ടനും കുടുംബവും നാട്ടിലെത്തിയ വിവരമറിഞ്ഞ് അവരെക്കാണാന്‍ ഓടിയെത്തി.

ഏട്ടന്‍ വന്നാല്‍ പെട്ടി തുറക്കല്‍ ഒരു ഉത്സവം പോലെയാണ്. ചിലപ്പോള്‍ ഞങ്ങള്‍ സ്കൂളില്‍ നിന്നു വരുമ്പോഴേയ്ക്കും അത് കഴിഞ്ഞിരിക്കും. ചിലപ്പോള്‍ ആ അപൂര്‍വ നിമിഷങ്ങള്‍ക്ക് സാക്ഷിയാവാന്‍ സാധിക്കാറുമുണ്ട്. അന്ന്‍ ഞങ്ങള്‍ എത്തിയപ്പോഴേയ്ക്കും പെട്ടി തുറക്കലൊക്കെ കഴിഞ്ഞിരുന്നു എന്ന്‍ തോന്നുന്നു. എല്ലാവരും കൂടി വര്‍ത്തമാനം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു... ചെന്നയുടനെ വല്യമ്മ പതിവുപോലെ കൈനിറയെ കുറെ മിഠായി തന്നു. അതിന്റെ മധുരം നുകരുമ്പോഴും ഉള്ളില്‍ ബോക്സ്‌ കൊണ്ടു വന്നിട്ടുണ്ടാവുമോ എന്ന ആകാംക്ഷയായിരുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നത് മര്യാദകേടാണെന്നു അറിയാം. ആകാംക്ഷയും ആശങ്കയും നിറഞ്ഞ കുറെ സമയത്തിനു ശേഷം വല്യമ്മയോ ഏടത്തിയോ പതിവുപോലെ അസ്സലൊരു ഉടുപ്പിന്‍റെ  തുണി കയ്യില്‍ തന്നു. (ഏറെ മിനുസമുള്ള ആ തുണി കൊണ്ട് തയ്ച്ച ഉടുപ്പ് എത്രയോ കാലം ഒരു കേടുപാടുമില്ലാതെ ഉപയോഗിച്ചു. എനിക്കത് പാകമാവാതെ ആയപ്പോള്‍ ബന്ധുവായ ഒരു അനിയത്തിക്കുട്ടിക്ക് അത് കൊടുത്തു. ഏടത്തിമാര്‍ ഇട്ട ഉടുപ്പുകള്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് കിട്ടുമ്പോള്‍ അനിയത്തിമാര്‍ ഏറെ സന്തോഷിച്ചിരുന്ന ഒരു കാലമായിരുന്നു അത്.)

എന്തായാലും ഉടുപ്പും മിഠായിയും കിട്ടിയപ്പോള്‍ ഉറപ്പായി. ബോക്സ് ഇല്ല. ഏട്ടന്‍ മറന്നതാകുമോ? ഏയ്‌, അതാവില്ല.വല്യമ്മയുടെ കത്ത് അവിടെ സമയത്തിനു കിട്ടിയിട്ടുണ്ടാവില്ല. അങ്ങനെ ആശ്വസിച്ചു. ഉള്ളില്‍ തോന്നിയ നിരാശ മുഖത്ത് കാണിക്കാതെ സന്തോഷപൂര്‍വ്വം എല്ലാവരുടെയും കൂടെ കൂടി. കുറെ നേരം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ച് പോകാന്‍ ഒരുങ്ങുമ്പോഴാണ് ഏട്ടന്റെ വിളി... ഹൃദയം തുടികൊട്ടി... അത്യുത്സാഹത്തോടെ എട്ടന്റെയടുത്തെയ്ക്ക് ഓടി.. 'ഇതല്ലേ നിനക്ക് വേണ്ടിയിരുന്നത്' എന്ന് പറഞ്ഞ് ഒരു പൊതി കയ്യില്‍ തന്നു. ഹൃദയം സന്തോഷം കൊണ്ട് പൊട്ടിപ്പോകുമെന്ന അവസ്ഥ! (ഇന്നായിരുന്നെങ്കില്‍ മനസ്സില്‍ ലഡ്ഡു പൊട്ടി എന്ന് പറയാമായിരുന്നു)

പെരുമ്പറ കൊട്ടുന്ന ഹൃദയത്തുടിപ്പുകള്‍ അടക്കി പൊതിയഴിച്ചു - അതാ എന്റെ മുന്നില്‍ അതി ഗംഭീരമായ ഒരു ജ്യോമെട്രി ബോക്സ്‌ - മനസ്സ് കാറ്റു പോയ ബലൂണ്‍ പോലെയായി - ചിരിക്കണോ കരയണോ എന്നറിയാതെ അതും പിടിച്ചു നിന്നു ഒരു നിമിഷം. എന്താ സന്തോഷമായില്ലേ എന്ന് ചോദിക്കാതെ ചോദിച്ച ഏട്ടനെ നോക്കി കഴിയുന്നത്ര സന്തോഷം മുഖത്ത് വരുത്തി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ഞാന്‍ തിരിഞ്ഞു നടന്നു.

ജീവിതത്തില്‍ ഇച്ഛാഭംഗം എന്തെന്നറിഞ്ഞ നിമിഷങ്ങളില്‍ ഒന്നായത്. കാന്തത്തിന്റെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന പെന്‍സില്‍ ബോക്സ് കാത്തിരുന്ന എനിക്ക് അത് കിട്ടിയില്ല. പകരം ഒരു വലിയ അറിവ് കിട്ടി - മറ്റുള്ളവരുടെ കയ്യിലുള്ള സാധനങ്ങള്‍ കണ്ട് മോഹിക്കരുത് എന്ന വലിയ പാഠം.

ഇന്നും കാന്തിക ശക്തികൊണ്ട് അടയുന്ന പെന്‍സില്‍ ബോക്സ് കണ്ടാല്‍ എനിക്ക് ഈ സംഭവം ഓര്‍മ്മ വരും. എന്റെ വിവരക്കേടോര്‍ത്ത് ഞാന്‍ ചിരിക്കും. എന്റെ ധാരണ ഗള്‍ഫിലൊക്കെ പെന്‍സില്‍ ബോക്സ്‌ എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ അങ്ങനത്തെ ബോക്സ് ആണെന്നായിരുന്നു. അതിനാല്‍ എന്റെ ആവശ്യം കൃത്യമായി പറഞ്ഞതുമില്ല. ഏട്ടന്‍ കരുതിക്കാണും അനിയത്തി വലിയ ക്ലാസ്സിലേക്ക് പാസാവുമ്പോള്‍ അവള്‍ക്ക് ഒരു നല്ല ജ്യോമെട്രി ബോക്സ്‌ തന്നെ ഇരുന്നോട്ടെന്ന്‍! പാവം ഏട്ടന്‍, ഇന്നു വരെ അദ്ദേഹത്തിനറിയില്ല ഈ പെന്‍സില്‍ ബോക്സിന്റെ പിന്നിലെ കഥ! അന്ന് പെന്‍സില്‍ ബോക്സ്‌ വേണം എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ഞാന്‍ ഉദ്ദേശിച്ചത്‌ എന്താണെന്ന്‍ അറിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാവില്ല. അറിഞ്ഞെങ്കില്‍ എനിക്ക് വേണ്ടി ഒരുഗ്രന്‍ ബോക്സ്‌ കൊണ്ടുവന്നേനെ... അതെനിക്കുറപ്പാണ്.


Tuesday, 8 December 2015

ഞാന്‍ കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത എന്റെ മുത്തശ്ശന്‍

ആമുഖം: കുറേക്കാലം മുന്‍പ് ഏറ്റവും വേണ്ടപ്പെട്ട ഒരു ബന്ധുവിന്റെ പിറന്നാള്‍ ആഘോഷത്തില്‍ പങ്കെടുത്തു. അവിടുത്തെ പേരക്കുട്ടികള്‍ മുത്തശ്ശന്റെ പിറന്നാള്‍ കൊണ്ടാടുന്നതിന് എത്ര ഉത്സാഹത്തോടെയാണ് ഓരോ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തതെന്നോ! അതു കണ്ടപ്പോള്‍, കുറേ നാളായി എന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന ഓര്‍മ്മകള്‍ അക്ഷരങ്ങളായി പ്രവഹിക്കുകയായിരുന്നു.

ആശകളാല്‍ പൂരിതമാണ് ജീവിതം. പല പല ആശകളും ആശാഭംഗങ്ങളും ഇല്ലാത്ത ജീവിതത്തിന് ഒരു നിറപ്പകിട്ടില്ല. പൊതുവേ ജീവിതത്തില്‍ അത്രയധികം നിരാശകളൊന്നും തോന്നാത്ത എനിക്കു പക്ഷേ ഒരു കാര്യത്തില്‍ മാത്രം വലിയ സങ്കടവും നിരാശയുമാണ്‌. എന്താണെന്നാവും, അല്ലേ? പറയാം!

കുട്ടിക്കാലത്ത്, അതായത് കഥകളും മറ്റും വായിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലത്ത്, എന്നെ ഏറ്റവും ദു:ഖിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സത്യമാണ് ആ കഥകളില്‍ പറയുന്ന പോലെ കുട്ടിക്കാലത്തെ സുഹൃത്തായിരിക്കാന്‍ മുത്തശ്ശന്‍ ഇല്ലല്ലോ എന്നത്. എന്റെ അച്ഛന്റെ അച്ഛനെയോ അമ്മയുടെ അച്ഛനെയോ ഞാന്‍ കണ്ടിട്ടില്ല. അമ്മാത്തെ മുത്തശ്ശന്‍ (അമ്മയുടെ അച്ഛന്‍) എന്റെ അമ്മയുടെ കുട്ടിക്കാലത്തു തന്നെ അതിദാരുണമായി കൊല്ലപ്പെടുകയാണുണ്ടായത്രേ! അദ്ദേഹം മരിക്കുമ്പോള്‍ തീരെ കുഞ്ഞായിരുന്ന എന്റെ ചെറിയമ്മാമനു അദ്ദേഹത്തെ ഒരുപക്ഷേ ഓര്‍മ പോലും കാണില്ല. അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതല്‍ ഒന്നും അറിയില്ല താനും - അമ്മയ്ക്ക് വിഷമമാവണ്ട എന്നു കരുതി ഞങ്ങള്‍ ആരും ആ വിഷയം തന്നെ സംസാരിക്കാറില്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് ഇത്രയൊക്കെയേ എനിക്ക് ഇന്നും അറിയൂ... ചരിത്രം തിരഞ്ഞു പോയാല്‍ ഒരു പക്ഷേ പലതും അറിയുമായിരിക്കും - അതില്‍ പല വേദനിപ്പിക്കുന്ന സത്യങ്ങളും കണ്ടേക്കാം. ഇപ്പോള്‍ നിലവിലുള്ള ഈ ശാന്തത നഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കാന്‍ കൂടുതല്‍ ചികയാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലതെന്നും തോന്നുന്നു...

എന്നാല്‍ ഇല്ലത്തെ മുത്തശ്ശനെക്കുറിച്ച് (അച്ഛന്റെ അച്ഛന്‍) ഞാന്‍ ചെറുപ്പം മുതലേ കേട്ട് വളര്‍ന്നതാണ്. അച്ഛന്‍ പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമായിരുന്നു - ഭയഭക്തി ബഹുമാനത്തോടെ! എങ്കിലും എന്റെ മനസ്സില്‍ മുത്തശ്ശന്‍ ഒരു കാലം വരെ അച്ഛന്റെ മുറിയിലെ ഫോട്ടോയിലെ നിറസാന്നിദ്ധ്യം മാത്രമായിരുന്നു - മുത്തശ്ശന്റെ വിശേഷേണയുള്ള സ്നേഹം എനിക്കും കൂടി പകര്‍ന്നു തരാന്‍ നില്‍ക്കാതെ അദ്ദേഹം യാത്രയായതില്‍ ചെറിയൊരു പരിഭവവും എന്റെ കുഞ്ഞുമനസ്സില്‍ ഉറഞ്ഞുകൂടിയിരുന്നോ? അറിയില്ല. എന്തായാലും ഏടത്തിയുടെ മനസ്സില്‍ മങ്ങിയ നിറത്തിലാണെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹവാത്സല്യങ്ങള്‍ കല്‍ക്കണ്ട കഷ്ണങ്ങളായി മധുരിച്ചു നില്‍ക്കുന്നുണ്ട് എന്നറിഞ്ഞ നാള്‍ മുതല്‍ ആ കല്‍ക്കണ്ടത്തിന്റെ ഒരു തരിയെങ്കിലും എനിക്കും കിട്ടിയിരുന്നെങ്കില്‍ എന്ന് ഞാന്‍ ആശിച്ചുപോയിട്ടുണ്ട് - ഒരിക്കലും നടക്കില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞിട്ടും ഒരു വ്യാമോഹം!

കാലക്രമേണെ മുത്തശ്ശന്‍ എന്റെ മനസ്സില്‍ വലിയൊരു സ്ഥാനമലങ്കരിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. അദ്ദേഹം മരിച്ചിട്ടിപ്പോള്‍ നാല് പതിറ്റാണ്ടായിക്കാണും. എന്നാല്‍ ഇന്നും മുത്തശ്ശനെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോള്‍ അച്ഛന്റെ വികാരങ്ങള്‍ എത്ര ശക്തമാണെന്നോ! അച്ഛന്‍ മുത്തശ്ശനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതില്‍ എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട ഓര്‍മ എന്താണെന്നോ? മുത്തശ്ശന്റെ വസ്ത്രങ്ങള്‍ കണ്ടുപിടിക്കാന്‍ അച്ഛന്‍ ചെയ്തിരുന്നത് അവ മണത്തു നോക്കുകയായിരുന്നുവത്രേ! അതില്‍ എന്താണ് ഇത്ര പ്രത്യേകത എന്നാവും! സാധാരണ എല്ലാവരുടെയും വിയര്‍പ്പിന് ദുര്‍ഗന്ധമല്ലേ ഉണ്ടാവുക? മുത്തശ്ശന്റെ വിയര്‍പ്പിന് എന്നും അപൂര്‍വമായ ഒരു സുഗന്ധമായിരുന്നുവത്രേ! എന്റെ ഭാവനയില്‍ ഞാന്‍ ആ സുഗന്ധം എത്ര തവണ നുകര്‍ന്നിരിക്കുന്നു. ഒരേ സമയം പരിചിതവും എന്നാല്‍ നിഗൂഢവുമായ ഒരു സുഗന്ധം!!!

ഇത് പോലെ മുത്തശ്ശനെക്കുറിച്ച് അച്ഛന്‍ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള കാര്യങ്ങള്‍ അനവധിയാണ്. കൌമാരകാലത്തിലാവണം മുത്തശ്ശനോട് എനിക്ക് ഒരല്പം പരിഭവം ഉള്ളില്‍ തോന്നിയിട്ടുള്ളത്. കാരണം വേറൊന്നുമല്ല, അതിയായ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും അച്ഛനെ പഠിക്കാന്‍ വിടാതെ തറവാട്ടുകാര്യങ്ങള്‍ നോക്കാന്‍ പിടിച്ചു നിര്‍ത്തിയതിന്. അച്ഛന്‍റെ ഏട്ടനും അനിയന്മാരുമൊക്കെ പഠിക്കാനും അതിനു ശേഷം ഉദ്യോഗവും തേടിപ്പോയപ്പോള്‍ അച്ഛന്‍ മാത്രം തറവാടിന്‍റെ അതിര്‍ത്തിക്കുള്ളില്‍ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന തോന്നല്‍ ശക്തമായപ്പോഴാവണം ആ വ്യര്‍ത്ഥചിന്ത എന്നില്‍ മുളച്ചത്. പണത്തിനു പലപ്പോഴും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നിയിരുന്നപ്പോഴാണ് അച്ഛനും ജോലിയുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ ഈ പ്രാരാബ്ധമൊന്നും ഉണ്ടാവില്ലായിരുന്നല്ലോ എന്ന് ഞാന്‍ ചിന്തിച്ചത്. എന്നാല്‍ ഏത് സ്കൂളിലും കോളേജിലും പഠിച്ചാലും കിട്ടാത്തത്ര വലിയ അറിവും ഗുരുത്വവും ജീവിതദര്‍ശനവുമാണ് അച്ഛന് മുത്തശ്ശന്‍ വഴി പകര്‍ന്നു കിട്ടിയത് എന്ന തിരിച്ചറിവുണ്ടായപ്പോള്‍ ഞാന്‍ എത്ര ബാലിശമായാണ് ചിന്തിച്ചിരുന്നത് എന്ന്‍ മനസ്സിലായി. ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വിഷമമേറിയ ഘട്ടങ്ങളില്‍ പോലും മുത്തശ്ശന്‍ കൈവിടാതെ മുറുക്കെപ്പിടിച്ച സത്യധര്‍മ്മ ബോധങ്ങള്‍ ഇന്ന് അച്ഛനും മുറുകെ പിടിക്കുന്നത് കാണുമ്പോഴാണ് പൈതൃകം, പാരമ്പര്യം എന്ന വാക്കുകളുടെ യഥാര്‍ത്ഥ അര്‍ഥം ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കുന്നത്.

ഇത്രയൊക്കെ മുത്തശ്ശനെക്കുറിച്ച് പറയാന്‍ എന്ത് എന്നാവും, അല്ലേ? ഇതൊക്കെ ഏത് പേരക്കുട്ടിക്കും തന്റെ പിതാമഹനെക്കുറിച്ച് എഴുതാന്‍ കഴിയുമായിരിക്കും. എന്നാല്‍ അങ്ങനെയല്ല. കുടുംബത്തിനു വേണ്ടി ചെയ്തതിലുപരി സമൂഹത്തിനു വേണ്ടി അദ്ദേഹം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്ന കാലഘട്ടം വളരെയധികം വിഷമങ്ങള്‍ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. നമ്പൂതിരി സമുദായത്തില്‍ മാറ്റത്തിന്റെ അലയടികള്‍ ഉയര്‍ന്നു വന്ന ആ കാലത്തില്‍ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു യാഥാസ്ഥിതികനായ നമ്പൂതിരിയായാണ്‌ ചിത്രീകരിച്ചു കണ്ടിട്ടുള്ളത് - അയിത്തം, ശുദ്ധം തുടങ്ങിയ ആചാരങ്ങള്‍ക്കെതിരെ അദ്ദേഹം ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല എന്നതാവാം കാരണം. അതിനാല്‍ തന്നെ ഞങ്ങളുടെ നാട്ടില്‍ അദ്ദേഹം തുടങ്ങിവെച്ച വിപ്ലവാത്മകമായ പല കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഇന്ന്‍ ഞങ്ങളുടെ കുടുംബത്തില്‍ ഉള്ളവര്‍ക്ക് പോലും അറിയില്ല എന്നതാണ് ദു:ഖ സത്യം! വലിയ ആദര്‍ശവും ദീനാനുകമ്പയും പ്രസംഗിച്ചു നടന്നവര്‍ ചെയ്തതിനേക്കാള്‍ നല്ല കാര്യങ്ങള്‍ അദ്ദേഹം നിശ്ശബ്ദം ചെയ്തിരുന്നു എന്ന അറിവ് എന്നെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു.

മുത്തശ്ശന്റെ ജോലി എന്തായിരുന്നു എന്ന്‍ ചെറുപ്പത്തില്‍ അച്ഛനും അറിയില്ലായിരുന്നു. മുത്തശ്ശന്റെ വലം കൈയ്യായിരുന്ന ആളോട് ചോദിച്ചപ്പോള്‍ - "ഇബ്ടുന്നേ, ഇബ്ടുന്നിന്റെ അച്ഛന്‍ അസ്സസ്സര്‍ ആണ് - തുക്കിടി സായ് വ് കൊല്ലാന്‍ വിധിച്ച ആളെപ്പോലും വിട്ടയക്കാനുള്ള അധികാരമുള്ളയാള്‍" എന്നാണ് മറുപടി കിട്ടിയത് പോലും. ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഭരണകാലത്ത് അസ്സസ്സര്‍ എന്നൊരു പദവിയുണ്ടായിരുന്നത്രെ! വളരെയധികം അധികാരമുള്ള ഒരു പദവിയായിരുന്നത്രേ അത്. സമൂഹത്തിലെ നീതിമാന്മാരായ വ്യക്തികളെയാണ് പോലും അതിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ ജഡ്ജിയെപ്പോലെയുള്ള ഒരു സ്ഥാനമാണ് അതെന്നാണ്‌ എന്റെ എളിയ അറിവ്! (ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല). ഇത് കൂടാതെ പെരിന്തല്‍മണ്ണ സഹകരണ ബാങ്ക്, ആനമങ്ങാട് സര്‍വീസ് ബാങ്ക് തുടങ്ങിയ അക്കാലത്തെ സാമ്പത്തിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ഫൌണ്ടര്‍ ഡയറക്ടര്‍, ഡയറക്ടര്‍ എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്ഥാനങ്ങള്‍ കുറേകാലം അദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അറിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്.

വായനശാലകള്‍ പോലെയുള്ള പൊതു ഇടങ്ങള്‍ ഒട്ടും പ്രചാരമില്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത് ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിലെ ആദ്യത്തെ വായനശാല തുടങ്ങിയതും മുത്തശ്ശനാണ്. ഒരാഴ്ച്ചത്തെ പേപ്പര്‍ ഒന്നിച്ചാണ് അന്നൊക്കെ ടൌണില്‍ നിന്നും എത്തിയിരുന്നത്. അദ്ദേഹം അത് വായിക്കുകയും, ശേഷം വായനശാലയില്‍ എത്തിച്ചു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഹോം ലൈബ്രറി എന്ന ആശയം ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്തും മുത്തശ്ശന്‍റെ ശേഖരത്തില്‍ കുറെ പുസ്തകങ്ങള്‍ - സംസ്കൃതത്തിലും മലയാളത്തിലും - ഉണ്ടായിരുന്നു. ആശാന്‍, ഉള്ളൂര്‍, വള്ളത്തോള്‍, കാളിദാസന്‍, കേരളവര്‍മ്മ തുടങ്ങിയവരുടെ ക്ലാസിക്ക് പുസ്തകങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്‍റെ കൈവശം ഉണ്ടായിരുന്നു. പലപ്പോഴും അവ വായിപ്പിച്ചും വ്യാഖ്യാനിച്ചു കൊടുത്തും  സ്വന്തം മക്കളില്‍ വായനാശീലം വളര്‍ത്താന്‍ അദ്ദേഹം പ്രത്യേക താല്പര്യമെടുത്തിരുന്നു എന്നും അച്ഛനില്‍ നിന്നും അറിയാന്‍ കഴിഞ്ഞു. അതല്ലാതെ പുസ്തകങ്ങള്‍ എന്ന് പറയാന്‍ കാര്യമായി ഒന്നും അന്നില്ലായിരുന്നുവത്രേ! പിന്നീട് വായനശാലകള്‍ കൂടുതല്‍ ജനകീയവും സാധാരണവും ആയതോടെ മുത്തശ്ശന്‍ തുടങ്ങിയ വായനശാല അവിടെ നിന്ന് സ്ഥാനം മാറുകയും പതുക്കെപ്പതുക്കെ വായനശാലയുടെ വളര്‍ച്ചയില്‍ അദ്ദേഹം വഹിച്ച പങ്ക് വിസ്മൃതിയിലാവുകയും ചെയ്തു.

ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തില്‍ ആദ്യമായി ഒരു കലാസമിതി രൂപികരിച്ചപ്പോള്‍ അതിന്റെ തലപ്പത്തുണ്ടായിരുന്നതും വേറാരുമല്ല - മുത്തശ്ശന്‍ തന്നെയാണ്. കലയ്ക്കും അദ്ദേഹം സജീവമായി പ്രോത്സാഹനം നല്‍കിയിരുന്നുവെന്നും കലാസമിതിയുടെ അദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്നു എന്നുമൊക്കെ ഞാന്‍ അറിഞ്ഞത് ഈയിടെയാണ് -  ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമമാസികയില്‍ നാട്ടിലെ അഭിവന്ദ്യനായ ഒരു മാഷ്‌ എഴുതിയ കലാസമിതി പ്രവര്‍ത്തനാവലോകന ലേഖനത്തില്‍ നിന്നാണ് ഈ അറിവ് എനിക്ക് ലഭിച്ചത്.

തികഞ്ഞ ദൈവഭക്തനും വിശ്വാസിയുമായിരുന്ന അദ്ദേഹം മറ്റു മതങ്ങളെയും മതസ്ഥരേയും മാനിച്ചിരുന്നു. ഇന്ന്‍ ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിലുള്ള മദ്റസ നില്‍ക്കുന്ന സ്ഥലം അദ്ദേഹം സംഭാവന ചെയ്തതാണത്രേ! അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാര്യസ്ഥന്റെ സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്നതും ഒരു മുസല്‍മാനായിരുന്നു. അമ്പലത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് കാവടി എഴുന്നള്ളിച്ചു മുത്തശ്ശന്‍ ഇല്ലത്ത് നിന്നും പോകുമ്പോള്‍ കൂടെ നടക്കുമായിരുന്ന ആ കാര്യസ്ഥന്റെ കഥ അയ്യപ്പന്‍റെയും വാവരുടെയും കഥയാണ് എന്നെ ഓര്‍മിപ്പിച്ചത്.

ഭൂസ്വത്ത് അത്യാവശ്യത്തിനുണ്ടായിരുന്ന അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും നാട്ടിലെ പൊതു വഴികള്‍ക്കും മറ്റുമായി ധാരാളം സ്ഥലം വിട്ടു കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന്‍ ആ വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരാള്‍ക്കും അറിയില്ല അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലിയ മനസ്സിന്റെ ഫലമാണ് സാമാന്യം വീതിയുള്ള റോഡുകളായി പരിണമിച്ചതെന്നുള്ള സത്യം!

ഞങ്ങളുടെ കുടുംബക്ഷേത്രമായ എരവിമംഗലം ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ട്രസ്റ്റി ബോര്‍ഡ്‌ ചെയര്‍മാനായി ഏറെ കാലം (മരണം വരെ) സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം തികഞ്ഞ ഒരു ഭക്തനുമായിരുന്നു. ക്ഷേത്ര കാര്യങ്ങളില്‍ പാലിക്കേണ്ട നിഷ്കര്‍ഷകള്‍ കടുകിട തെറ്റിക്കാതെ കൊണ്ടുപോയിരുന്നതു കൊണ്ട് ഒരു പക്ഷേ ചിലരുടെയെങ്കിലും അപ്രീതിയും അദ്ദേഹം നേടിയിരിക്കാം. എന്നാലും തന്റെ മരണം വരെയും ഭഗവാനേയും സത്യത്തെയും അദ്ദേഹം മുറുകെപ്പിടിച്ചിരുന്നു. നിത്യവും ഭാഗവത പാരായണം നടത്തിയിരുന്ന, ഭക്തിയുടെ അനിര്‍വചനീയമായ ആനന്ദം അനുഭവിച്ചറിഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന് മറിച്ചൊരു ചിന്ത വന്നെങ്കിലേ അദ്ഭുതമുള്ളൂ...

അക്കാലത്തെ പ്രമുഖരായ ഡോ. എം എസ് നായര്‍ , വക്കീലന്മാരായ കരുണാകര മേനോന്‍, രാഘവന്‍ നായര്‍  തുടങ്ങിയവരുമായി നല്ല ആത്മബന്ധമാണ് മുത്തശ്ശന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നിരിക്കിലും ആ ബന്ധങ്ങള്‍ സ്വകാര്യ ലാഭത്തിനു വേണ്ടി ഉപയോഗിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം തയ്യാറായിരുന്നില്ല. ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധിയില്‍ പോലും സത്യത്തിന്റെ ദുഷ്കരമായ പാതയാണ് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത്. അപ്പുറത്ത് അസത്യത്തിന്‍റെ എളുപ്പ വഴി മലര്‍ക്കെ തുറന്നു കിടക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും... സത്യവും നീതിയും നാമമാത്രമായി ചുരുങ്ങിയ ഈ കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ധര്‍മബോധത്തെ ആര്‍ക്കും മനസ്സിലാക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നു വരാം. എന്നാല്‍ "സത്യം പരം ധീമഹി" എന്ന ഭാഗവത വചനം ജീവിതത്തില്‍ പ്രായോഗികമാക്കിയ അദ്ദേഹം ഇന്നും അച്ഛന് (അച്ഛനിലൂടെ ഞങ്ങള്‍ മക്കള്‍ക്കും) തെളിഞ്ഞു കത്തുന്ന നിറദീപമായി ജ്വലിച്ചു നില്‍ക്കുന്നു.

അസത്യത്തിനു പല മുഖങ്ങള്‍ ഉണ്ടാകും എന്നാല്‍ സത്യം ഒന്നേയുള്ളൂ - അതിനെ മുറുകെപ്പിടിച്ചോളൂ എന്ന്‍ സ്വന്തം ജീവിതത്തിലൂടെയാണ് മുത്തശ്ശന്‍ അച്ഛന് പഠിപ്പിച്ചു കൊടുത്തത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഴല്‍ പറ്റി നടന്ന ഏതാനും കൊല്ലങ്ങള്‍ അച്ഛന് നല്‍കിയ വിദ്യാഭ്യാസം ഏത് മുന്തിയ യൂണിവേര്‍സിറ്റിയില്‍ നിന്ന്‍ എന്ത് ഡോക്ട്രേറ്റ് എടുക്കുന്നതിനെക്കാളും വലിയതാണ് എന്ന്‍ ഞാന്‍ തിരിച്ചറിയുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ സര്‍ട്ടിഫിക്കറ്റ് എന്നെങ്കിലും ആരെങ്കിലും കൊടുക്കുന്നെങ്കില്‍ അച്ഛന്‍ അതില്‍ നൂറില്‍ നൂറു മാര്‍ക്കും വാങ്ങി ഡിസ്റ്റിങ്ങ്ഷനോടെ പാസാവും എന്നതും മുത്തശ്ശന്റെ ട്രെയിനിങ്ങിന്റെ മഹത്വം തന്നെ!

കുട്ടിത്തം വിടാത്ത പ്രായത്തില്‍, വെറും 16 വയസ്സുള്ളപ്പോള്‍, അച്ഛന്റെ വധുവായി ഇല്ലത്തേക്ക് വന്ന്, ഒരു വലിയ കുടുംബത്തിന്റെ ഭാരം മുഴുവനും പരാതികൂടാതെ ഏറ്റെടുത്ത എന്റെ അമ്മയോട് മുത്തശ്ശന് ഒരു പ്രത്യേക വാത്സല്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അമ്മയുടെ വാക്കുകളില്‍ നിന്നും ഞാന്‍ മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സ്നേഹ വാത്സല്യങ്ങള്‍ പ്രകടിപ്പിക്കാത്ത ഒരു കാലഘട്ടത്തില്‍, പ്രത്യേകിച്ചും പുത്രവധുക്കള്‍ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന ആ കാലത്ത്, മുത്തശ്ശന്‍ അമ്മയ്ക്ക് നല്കിയത് വാത്സല്യത്തിന്‍റെ നിറവാണ്.

ഇനിയും പറയാനും അറിയാനും ഏറെയുണ്ട്. വിസ്താര ഭയത്താല്‍ അവയൊന്നും ഇവിടെ കുറിക്കുന്നില്ല. ചിലതെല്ലാം തികച്ചും വ്യക്തിപരമാണ് താനും. എന്നാലും മുത്തശ്ശന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ച് രണ്ടു വാക്ക് പറയാതെ വയ്യ. ഒരു വൈകുന്നേരം അദ്ദേഹം അച്ഛനെ അടുക്കല്‍ വിളിച്ച് തന്റെ താക്കോല്‍ക്കൂട്ടം ഏല്പിച്ചു - ഇനി ഒക്കെ നോക്കി നടത്തിക്കോളൂ എന്നു പറഞ്ഞ്. അന്ന് പതിവുപോലെ അത്താഴം കഴിച്ച് കിടക്കാന്‍ നേരത്ത് ഒരല്പം ഗംഗാജലവും സേവിച്ച്, കോടി മുണ്ടും ഉടുത്ത് അദ്ദേഹം ഉറങ്ങാന്‍ പോയി - നിത്യ ഉറക്കത്തിലേക്ക്!

മുന്‍പ് സൂചിപ്പിച്ച പോലെ പഴയ തലമുറയിലെ ചിലര്‍ക്ക് മാത്രം മുത്തശ്ശനെ അറിയാം. അവരുടെ എണ്ണം തുലോം കുറവാണ്. എന്റെ അച്ഛന്റെ തലമുറയില്‍ ഉള്ളവര്‍ക്കു പോലും ഇപ്പോള്‍ മുത്തശ്ശനെ ഓര്‍മ്മ കാണില്ല. അപ്പോള്‍ എന്റെ തലമുറയുടെ കാര്യം പറയാനുണ്ടോ? ഈ കുറിപ്പ് മുത്തശ്ശനോടുള്ള ആദരസൂചകം മാത്രമല്ല, ഒരു സാമൂഹ്യസേവകന്‍ എന്ന നിലയില്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികമാരും അറിയാത്ത ഒരു മുഖം കൂടി എല്ലാവര്ക്കും പരിചയപ്പെടുത്തലാണ്. ഇത്രയും മഹത്തായ പാരമ്പര്യത്തിലെ ഒരു ചെറിയ കണ്ണിയായ ഞാന്‍ അതെങ്കിലും ചെയ്തില്ലെങ്കില്‍ അനീതിയാവും.


കൂട്ടത്തില്‍ പറയട്ടെ... ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ വയോജനങ്ങള്‍ക്ക് വിശ്രമവേളകള്‍ ആനന്ദകരമാക്കാന്‍ - അവരുടെ സായാഹ്നങ്ങള്‍ സുന്ദരമാക്കാന്‍, വിശേഷങ്ങള്‍ പങ്കു വെക്കാന്‍, - ഒരു സ്ഥലം വേണമെന്ന കൌണ്‍സിലറുടെ ആവശ്യപ്രകാരം അച്ഛന്‍ അവര്‍ക്ക് ഒരല്‍പം സ്ഥലം സൗജന്യമായി നല്‍കി - മുണ്ടേക്കാട് മനക്കല്‍ തുപ്പന്‍ നമ്പൂതിരിയുടെ സ്മരണയില്‍ എരവിമംഗലം ഗ്രാമത്തില്‍ ആ 'സൗഹൃദ ഭവനം' ഉയര്‍ന്നപ്പോള്‍ മുത്തശ്ശന്‍ കാഴ്ച്ചവെച്ച നിസ്വാര്‍ത്ഥത അച്ഛനിലൂടെ പുനര്‍ജനിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന അറിവ് ഏറെ കൃതാര്‍ത്ഥത നല്‍കുന്നു. വാക്കുകളില്‍ കൂടിയാണെങ്കിലും മുത്തശ്ശനെ ഇത്രയെങ്കിലും അറിഞ്ഞതില്‍ ചാരിതാര്‍ത്ഥ്യവും. ഒപ്പം ഉള്ളുരുകിയ പ്രാര്‍ത്ഥനയും - മുത്തശ്ശന്‍ നടന്ന പാത, ഇപ്പോള്‍ അച്ഛന്‍ നടക്കുന്ന പാത, അത് കഠിനമേറിയതാണെങ്കിലും, മുള്ളുകള്‍ നിറഞ്ഞതാണെങ്കിലും ജീവിത യാത്രയില്‍ ആ പാത തന്നെ പിന്തുടരാനുള്ള ധൈര്യവും വിശ്വാസവും എന്നും കൂടെയുണ്ടാവണേ എന്ന ഒരു പ്രാര്‍ത്ഥന!


NB: കാലം കുറെ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ എനിക്ക് ഒരു മുത്തശ്ശനെ കിട്ടി - എന്നെ പ്രത്യേക വാത്സല്യത്തോടെയും സ്നേഹത്തോടെയും കണ്ട, എപ്പോഴും  പുഞ്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സുന്ദരന്‍ മുത്തശ്ശന്‍. എന്റെ നീണ്ട മുടിയില്‍ വാത്സല്യപൂര്‍വ്വം വിരലോടിച്ചു എന്നിലെ കുട്ടിയെ ഉണര്‍ത്തിയ ആ മുത്തശ്ശനെപ്പറ്റി പിന്നീടൊരിക്കല്‍ പറയാം :)